حضور فرش دستباف چینی و هندی در بازار ایران

کپی کاری فرش ایرانی در کشورهایی که از کارگر ارزان هم بهره مند هستند باعث شد تا کالایی ارزانتر از فرش ایران هم در بازار جهانی عرضه شود؛ اگرچه تاجران ایرانی که تاکنون در بازاری بدون رقیب یکه تازی می کردند هیچ برنامه ای برای رویارویی با این رقیب تازه نداشتند، اما به تدریج به یک همزیستی مسالمت آمیز تن دادند.

حتی برخی از آنها پا را فراتر نهاده و در نمایشگاه های بین المللی فرش چینی و پاکستانی را هم در کنار فرش ایرانی عرضه کردند تا به اصطلاح عامیانه جنسشان جور باشد.

این در حالی است که هر کس که حتی فقط با فرش آشنا باشد به خوبی می داند که تفاوت میان کیفیت فرش ایرانی و سایر دست بافته ها از زمین تا آسمان است، اما وقتی فرش ایرانی درست معرفی نمی شود و رقیب از تمام ترفند ها بهره می برد، نتیجه این می شود که در شرایط بحران جهانی و علاقه مردم به خرید کالای ارزانتراین رقیب است که میداندار می شود.

در حالی که شواهد و گفته های فعالان بخش خصوصی نشان از وجود فرش های دستباف خارجی چینی و هندی در بازارهای کشور دارد، مسوولان دولتی مدعی هستند طبق اعلام گمرک هیچ فرش دستبافی وارد کشور نشده است و اگر به این موضوع یقین پیدا کنند، آنگاه اقدامات قانونی را انجام خواهند داد.

از فعالان بخش خصوصی که این موضوع را تایید می کند می توان به مسعود دانشمند عضو اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین اشاره کرد که در این مورد گفت: «در زمینه واردات منع قانونی وجود ندارد از این رو فرش چینی وارد کشور شده و در بازار هم این فرش ها را می بینیم.» وی با اظهار بی اطلاعی از میزان واردات فرش های چینی به کشور تاکید کرد: «در قانون ممنوعیتی برای ورود فرش دستباف نداریم.»

این همان موضوعی است که وزیر بازرگانی سابق هم در مورد واردات در دولت نهم به این موضوع اشاره کرده و گفته بود: «هیچ وارداتی در ایران نیاز به مجوز ندارد و از ابتدای دولت نهم یک برگ مجوز برای هیچ کالایی صادر نشده است.»

این درحالی است که یکی از اعضای هیات رئیسه اتاق بازرگانی شیراز این موضوع را تایید نمی کند و مساله دیگری را در این مورد عنوان می کند. به گفته او «واردات فرش های دستباف به کشور به صورت رسمی نیست و به صورت قاچاق است چرا که ورود فرش خارجی به کشور ممنوع است. معمولاً ترفند واردکنندگان این فرش ها این است که این کالاها را به عنوان فرش ماشینی و زیرانداز ماشینی موکت وارد می کنند.» البته محمدعلی دیده روشن وجود فرش های دستباف هندی و چینی در بازارهای داخلی کشور را تایید و بیان کرد: «در بازارهای کشور فرش های دستباف خارجی مشاهده می شوند و حتی زیراندازهایی هم که معمولاً در برنامه های تلویزیونی از آنها استفاده می شود، چینی و هندی هستند.»

عبدا… احراری یک مدرس و کارشناس فرش نیز با اشاره به کاهش ۳۰ درصدی قیمت فرش در سال گذشته می گوید: بحران اقتصادی جهانی و از همه مهمتر قاچاق فرشهای بی کیفیت به بازار داخلی، باعث کاهش ۳۰ درصدی قیمت تولیدات وطنی شد که این امر باعث شد بخشی از بافندگان کارگاههای بافندگی را ترک کنند.

وی تصریح می کند: قاچاق یکی از معضلات صنعت فرش است که این امر در شرایط کنونی باعث کاهش آمار خرید و فروش فرش در داخل کشور و رکود در بازار داخلی و خارجی این صنعت شده است.به گزارش مهر، احراری عامل دیگر کاهش قیمت فرش در بازار داخلی را خشکسالی دانست و افزود: تولید فرش به دلیل خشکسالی و در نتیجه روی آوردن کشاورزان و دامداران به قالیبافی در سال گذشته افزایش یافت که این امر در نهایت منجر به کاهش قیمت این کالا شد.

وی با اشاره به تفاوت قیمت فرش ایرانی با محصولات کشورهایی چون افغانستان، پاکستان و هند اظهار داشت: این تفاوت قیمت باعث قاچاق فرش از این کشورها به بازارهای داخلی شده است.

محمد کاویانی عضو اتاق بازرگانی همدان نیز با تایید وجود فرش های دستباف چینی و هندی در ایران گفت: «از کشورهای چین و هند فرش های دستباف وارد بازار داخلی می شود در حالی که این فرش ها کیفیت تولیدات ایرانی را ندارند.» وی نیز اعتقاد دارد این فرش ها فعلاً به صورت رسمی وارد ایران نمی شوند.

با وجود تایید وجود فرش های دستباف چینی و هندی در کشور، رئیس سابق مرکز ملی فرش ایران اقدامات در این زمینه را منوط به یقین پیدا کردن در این مورد می داند.

مرتضی فرجی در مورد وجود فرش های دستباف چینی و هندی در بازارهای کشور با استناد به آمار گمرک کشور مطرح کرده بود: «طبق اعلام گمرک هیچ گونه فرش دستباف خارجی وارد کشور نشده است»، در این مورد گفته بود: «من هنوز این فرش های خارجی را ندیده ام اما اگر هم این کالاها به کشور وارد می شوند به صورت قاچاق بوده و تقلب روی آن صورت می گیرد.» هرچند او مدعی بود که در شهرهای تبریز، تهران، اصفهان و مشهد جست وجوی مسوولان برای یافتن فرش های دستباف خارجی برای مقایسه آنها با فرش های ایرانی نتیجه ای نداده، اذعان نموده بود: «می گویند این فرش های خارجی وجود دارد.»

هرچند وجود فرش های دستباف در بازارهای ایران شاید فی النفسه موضوع مطلوبی نباشد اما اگر فرش های ایرانی بتوانند با همان کیفیت خاص خود با این فرش ها رقابت کنند، به نظر می رسد دیگر نگرانی در این مورد وجود نخواهد داشت چرا که با مناسب بودن قیمت فرش های ایرانی خریداران به سمت فرش های ایرانی باکیفیت و قیمت پایین تر رو خواهند آورد.

اما نگرانی حال حاضر فعالان بخش خصوصی در ارزان بودن فرش های خارجی و نداشتن قدرت رقابت فرش های ایرانی با این کالاها است.

به گفته عضو اتاق همدان «قیمت فرش های چینی و هندی یک سوم فرش های ایرانی است و برای همین بازار خوبی هم در سراسر دنیا دارند.»

وی دلیل این ارزانی فرش های چینی و هندی را در ارزان تر بودن مواد اولیه و کارگران آنها می داند و بیان کرد: «این فرش ها کیفیت فرش های ایرانی را ندارند اما اکنون تعیین کننده هر محصولی قیمت آن است و برای مردم دیگر کیفیت آن چنان مهم نیست. همین که فرش چند روزی با دکوراسیون منزل آنها هم شکل باشد، برای آنها کافی است.»

 

منابع:

۱) واردات فرش دستباف چینی و هندی به ایران، خبرگزاری ایسنا

۲) فرش‌های دستباف چینی در بازارهای ایران، خبرگزاری آفتاب